Самаан сайын киэбин ылынан торолуйа ситэн-хотон, сырылатан сырбатан итии күннэри угуттаабыт күнүгэр бэс ыйын 29 күнүгэр илин эҥэр музейдарын көһө сылдьар “Доҕордоһуу кубога” ыытылынна.

Быйылгы үтүө тэрээһин Таатта улууһун икки ааттаах-суоллаах музейдарынан сылдьан тэрилиннэ. Күн бастакы аҥарыгар кырдьаҕас Чөркөөх киин кырдалыгар – аһаҕас халлаан анныгар турар музей тэлгэһэтигэр буолла. Ыраахтан-чугастан айаннаан кэлбит Уус-Алдан Суоттутуттан “Доҕордоһуу”, А.А. Саввин аатынан Чурапчытааҕы история уонна этнография музейдарын үлэһиттэрэ мааны ыалдьыт буоллулар. Быйылгы “Доҕордоһуу кубогын” тэрээһинэ бу сыл балаҕан ыйыгар 120 сылын туолар Социалистическай Үлэ Геройа, норуот суруйааччыта, саха духуобунай сайдыытын түсчүтэ Д.К. Сивцев-Суорун Омоллоон сырдык аатыгар туһуланна.

Кэлбит ыалдьыттары үгэс быһыытынан саҥа сөргүтүллэн сандаарбыт Моҕол ураһаҕа кыынньар кымыһынан, саламааттаах алаадьынан күндүлээтилэр. Айар тыл аҕата А.Е. Кулаковскай-Өксөкүлээх Өлөксөй “Алгыс”монуменыгар тоҕуоруһан алгыс сиэрэ-туома ыытылынна. Алгыһы чөркөөхтөр бэйэбит уолбут Гаврил Вырдылин көтөхтө. Өксөкүлээх Өлөксөй “Былыргылыы Алгыс” айымньытыттан поэтесса Елена Филатова – Сыгыйык ааҕан иһитиннэрдэ.

Салгыы Ньукуола таҥаратын дьиэтин аттыгар тэрээһин үөрүүлээх аһыллыытын сиэрэ-туома ыытылынна. Кэлбит ыалдьыттарга Октябрьскай нэһилиэк баһылыгын э.т. О.Н. Ущницкай, Чөркөөх музейын сэбиэдиссэйэ М.А. Протодьяконов, П.А. Ойуунускай аатынан СӨ Судаарыстыбатын музейын сэбиэдиссэйэ М.Г. Аржаков, Таатта музейдарын ааттарыттан М.А. Попова эҕэрдэ тылларын эттилэр. Музыкальнай эҕэрдэни Н.Н. Тулааһынап аатынан норуот айымньытын үлэһиттэрэ Анна Обоюкина, Михаил Прохоров, Николаев Канаев тиэрдэн киэргэттилэр.

Михаил Александрович Протодьяконов: “Д.К.Сивцев-Суорун Омоллоон 70 сааһыттан саҕалаан өрөспүүбүлүкэҕэ үс биллэр, улахан музей-комплекстары тутан ойуулуур-дьүһүннүүр искусствоны сайыннарбыт улахан үтүөлээх. Кини сырдык аатыгар сүгүрүйэбит, үтүө холобур туттабыт. Бүгүҥҥү тэрээһиммит сыалынан-соругунан, күндү ыалдьыттарбытыгар анаан, Суорун Омоллоон төрөөбүт-үөскээбит, киинэ түспүт сирин көрдөрүү буолар. Кини төрөөбүт алааһыгар сайа хааман, төрүттээбит музейдарыгар, Былатыан Ойуунускай музей-уһаайбатыгар ыалдьыттыаххыт. Кини олорбут, сылдьыбыт эйгэтин, оҥорбут үлэтин-хамнаһын түмүктэрин көрөммүт кэнэҕэскитин биһиги үлэбитигэр-хамнаспытыгар холобур оҥостуохпут. Омук быһыытынан төрүт культурабытын барҕардыбыт, олоҕун бүтүннүү анаабыт, саха саргыта самныбатын диэн салаллан туран үлэлээбитин кэнчээри ыччакка этиэхтээхпит-тиэрдиэхтээхпит, кэпсээн хаалларыахтаахпыт”, – диэтэ.

Доҕордоһуу кубогын кыттыылаахтара, делегациялар Муҥхалаах Кээрэкээн тохтообут Тохтобул алааһыгар “Ойуун” монуменыгар тохтоон, салгыы Былатыан Ойуунускай сирэм күөх алааһыгар Муҥха Дэлбэрийбиккэ, Д.К. Сивцев-Суорун Омоллоон күнү көрбүт Ытык Таҥаһа сайылыгар сырыттылар. Чөркөөх музейдарын бастыҥ гидтэрэ Михаил Протодьяконов, Михаил Аржаков, Изабелла Жерготова ыалдьыттарга хас биирдии тохтообут сир уратытын, хонноҕун-быттыгын, дьонун-сэргэтин сырдаттылар.

Доҕордоһуу кубогын ыалдьыттарын айаннара салгыы Ытык-Күөллээҕи литературнай-художественнай музейга туһаайылынна. Манна В.Д. Таппыров салайаачылаах музей үлэһиттэрэ эгэлгэ программалаах көрүстүлэр.

Илин эҥэр музей үлэһиттэрэ: “Таатта үрэх үрдүгэр тоҕо бэрдэй-кэрэтэй!”, – диэн олус астына бэлиэтээн, талыы талба Тааттаҕа маанылатан, үгүһү билэн-көрөн, сүргэлэрэ көтөҕүллэн тарҕастылар. Бары биир санаанан “Доҕордоһуу кубогын” эһиил Амма улууһугар ыытарга этии киллэрдилэр.

С. Халгаева

Жанна Бурмистрова хаартыскалара.