ГБУ РС(Я) «Якутский государственный объединенный музей
истории и культуры народов Севера им. Ем. Ярославского»
ГБУ РС(Я) «Якутский музей»
Куорсуннаахтыын атах тэпсэн олорон
21 июля 2021, 14:09

Бу сыл от ыйын 20 күнүгэр П.А.Ойуунускай аатынан Судаарыстыбаннас музейыгар биир дойдулаахпыт, кырдьаҕас Чөркөөх күүтэр күндү кыыһын, суруйааччы Елена Васильевна Слепцова-Куорсуннааҕы ыҥыран «Куорсуннаахтыын атах тэпсэн олорон» диэн ааттаах истиҥ сэһэргэһии түһүлгэтэ олохтонно.

Бу ааспыт сыл түмүктэнээри турдаҕына, Елена Васильевна «Биһиги тыыннаахпыт» диэн романа Аҕа дойду Улуу сэриитин кыайыытын 75 сылыгар, 1941 – 1945 сс. Аҕа дойду Улуу сэриитигэр кыттыбыт Сэбиэскэй Аармыйа буойуттарыгар анаан суруйбута күн сирин көрбүтэ. Бу ромаҥҥа Сэбиэскэй Аармыйа эписиэрин Василий Данилович Лукин уонна кини 468-с стрелковай полкаҕа бииргэ сулууспалаабыт доҕотторун фроннааҕы олохторо чахчылаах докумуоҥҥа олоҕуран суруллубут.  Суруйааччы этэринэн, ромаҥҥа саха ньургун буойуттара, Сэбиэскэй сойуус геройдара Н.Н.Чусовской, Ф.М.Охлопков, биэлсэр Брыскаев уобарастара киллэриллэн биэрбиттэр. Елена Васильевна көрсүһүүгэ бэлиэтээн эппитинэн, хас биирдии суруллар айымньы туһунан майгылаах буолар диир. Холобура, бу саҥа тахсыбыт  «Биһиги тыыннаахпыт» роман байыаннай дьон чопчуларын курдук, кудуччу суруллан, күн сирин көрөн, ааҕааччыларын эмиэ түргэнник  булла диэн бэлиэтээтэ. Кинигэ биир тыһыынча экземплярынан тахсан атыыга хамаҕатык барбыт, түгэнинэн туһанан кэргэнигэр көмө-тирэх буолбут политолог идэлээх Андриян Васильевичка махтанарын эттэ.


Суруйааччыттан ханнык айымньыҥ саамай уһуннук суруллубутай диэн ыйытыыга, «Аан талҕа» романы ааттаата. «Хас биирдии айымньы бытархай түгэннэртэн турар, бу манна барытын ымпыктаан-чымпыктаан үөрэтиэххин наада», – диир. Манна даҕатан эттэххэ, «Аан талҕа» романын иһин Елена Васильевна 2014 сыллаахха П.А.Ойуунускай аатынан СӨ Государственнай бириэмийэтин ылан турар. Хас биирдии суруйааччыга П.А.Ойуунускай аатынан судаарыстыбаннай бириэмийэни ылыы туһунан улахан долгутуулаах, эппиэтинэстээх да буоллаҕа.

Көрсүһүүбүтүгэр  Чөркөөхтөөҕү «Далбар» фольклорнай түмсүү (салайааччы Д.А.Сивцева) «Таатта хаарыһа үйэлэри уҥуордаан» диэн саҥа таҥас коллекциятынан, «Родник» оҕо сайыҥҥы театральнай лааҕыр (салайааччы Т.Захарова) кыттаннар тэрээһиммитин байытан, ситэрэн-хоторон биэрдилэр.

Таҥас коллекциятыгар тохтоотоххо, манна Чөркөөхтөөҕү политссыылка, АМЕИ музейдарыгар хараллан турар XIX-с үйэтээҕи саха бастакы интеллигенциятын таҥаһыттан үтүгүннэрэн тигии буолар. Билигин маннык таҥас «Далбар» түмсүү 6 кыттааччытыгар баар, сорохторго өссө да тигиллэ сылдьар.

Бу курдук истиҥ сэһэргэһии киэһэтэ ыытыллан, чөркөөхтөр киэҥ туттар кэтэһэр кыыстарын, суруйааччы Елена Васильевна Слепцова-Куорсуннааҕы кытта кэпсэтэн, ахтылҕаннарын таһааран, тутан олорон автограф-сессиятыгар кыттыһан астынан тарҕастылар. Көрсүһүүнү  музей сэбиэдиссэйэ Михаил Аржаков иилээн-саҕалаан ыытта.

Хаартыскаҕа көрсүһүү түгэннэриттэн

С.ХАЛГАЕВА бэлэмнээтэ