Саха Өрөспүүбүлүкэтин төрүттээччилэртэн биирдэстэрэ, 1922 с. кулун тутарыгар, бэйэтин олоҕун саа уоһугар туруоран туран, норуотун көмүскээн былаас уларытыллыытын ситиспит И.Н. Барахов аҕата быстар дьадаҥы ыал соҕотох уола өйүн күүһүнэн, үлэһитинэн сүөһүнэн байбыт Никииппэр Иванов – Бараахап этэ.

Софья Евсеевна Филиппова быйыл 95 сааһыгар сылдьар нэһилиэк ытык кырдьаҕаһа. Дьоно Дэпсэйдээх диэн дьон ытыктаан ааттыыр, оҕолорун үрдүк үөрэхтээбит, үлэни өрө туппут нэһилиэк сис ыала этилэр. Аҕыс бииргэ төрөөбүттэртэн Софья Евсеевна улаханнара буолан бырааттарын, балыстарын үөрэхтээх дьон оҥортоору дьонугар көмөлөһөн олох эдэриттэн үлэттэн илиитин араарбакка кырыйда. Быйыл нэһилиэкпитигэр Музей Аан дойдутааҕы күнүн бэлиэтиир тэрээһиҥҥэ Софья Евсеевна сиэдэрэй оҥоһуулаах, былыргы аһыыр остуолу музейбытыгар бэлэхтээн үөртэ. Бу остуол боростуой буолбатах, ыраахтан остуоруйалаах эбит. Ол курдук бу остуолу Софья Евсеевна ийэтигэр дьүөгэтэ баай Бараахап иккис ойоҕо Агааппыйа бэлэхтээбит. Ити кэмнэргэ Никииппэр Бараахап кулаахтанан, сүөһүлэрин-сылгыларын, сирдэрин, дьиэлэрин, ыскылааттарын, хотоннорун, баайдарын бары уоппустаан тутан ылбыттар. Агааппыйа эдьиийин аахха көспүт. Ити остуолун дьүөгэтигэр Кэтириинэҕэ: “Элбэх оҕолоох дьон эһиги остуол гыныҥ. Баай-байылыат олохтонуҥ, ыччаккыт тэнийдин, ууһаатын!” – диэн алҕаан биэртэ үһү. Кэтириинэ төрдүс оҕотун кини аатынан Агааппыйа диэн ааттаабыта, үрдүк үөрэхтээх учуутал буолбута. Манна даҕатан эттэххэ, Дэпсэйдээх оҕолоро бары үрдүк үөрэхтээх учууталлар уонна быраастар, Софья Евсеевнаттан уратылара. Агааппыйа алҕаабытын курдук, сиэннэр, хос сиэннэр, хос-хос сиэннэр бөҕө омук сиригэр тиийэ тарҕаннылар.

Софья Евсеевна дьонуттан хаалбыт остуолу ытыктаан, алгыстаах остуол диэн маанылаан хойукка диэри дьиэттэн таһаарбакка илдьэ сылдьыбыта. Кэлин күүлэҕэ таһааран сайын чаайдыыр остуол гыммыта.

Дьэ бу алгыстаах остуол билигин Исидор Бараахап аҕатын дьиэтигэр, төрүт миэстэтигэр киириэ буоллаҕа.

Копыленко С. Д.