ГБУ РС(Я) «Якутский государственный объединенный музей
истории и культуры народов Севера им. Ем. Ярославского»
ГБУ РС(Я) «Якутский музей»
Улуу Суорун дьиҥнээх, сөбүлүүр соратнига
20 ноября 2020, 16:06

Саҥа XXI үйэҕэ олорбуппут 20 сыл буолла, үйэ чиэппэрэ чугаһаабыт. Олохпут-дьаһахпыт, тутулбут, өй-санаа уларыйа сатаабыта үйэ аҥара буолан эрэр. Бу кэм устата үйэлэри ситимниир, урукку олохпут үчүгэйин, үчүгэй өртүн сайыннара сатыыр, этэргэ дылы “былыргыны былыт саппатын” туһугар үлэлии-хамсыы сылдьар дьоннордоохпут. Бу дьон кыраайы үөрэтиигэ, ыччаты үтүө үгэстэргэ иитиигэ, ытык сирдэрбитин харыстааһыҥҥа, историябытын, культурабытын үөрэтиигэ, үйэтитиигэ уһулуччу улахан суолталаахтар. Биир оннук киһинэн Матта Чөркөөҕөр музей сэбиэдиссэйинэн үлэлиир, бу күннэргэ 75 сааһын туолар Николай Ефимович Попов буолар.


Сэбиэскэй кэмҥэ аатырбыт Петр Алексеевич аатынан совхоз комскомун орденнаах салайааччыта, ыччат дьиҥнээх уоттаах-төлөннөөх лидера, Таатта оройуонун биир биллэр-көстөр сэбиэскэй-партийнай үлэһитэ. Ханна да үлэлээтэр Николай Ефимович кабинекка хатанан олорботох, дьон-сэргэ ортотугар, үлэ үөһүгэр сылдьыбыт киһи. Ол да иһин, саҥа олоххо норуот бэйэтэ быыбардаах, талан араас үлэлэргэ үлэлээбитэ, үлэлии сылдьар.
Чөркөөх музейы тэриллэрин туһунан уураах ылыллыаҕыттан Николай Ефимович Суорун Омоллоон уҥа илиитэ этэ, кини туох баар сорудаҕын, былааннарын миэстэтигэр, Тааттаҕа толорор, салайар, тэрийэр буолара. Дэлэҕэ даҕаны ол саҕана кинини “Таатта культураҕа миниистирэ” диэхтэрэ дуо?!
Уларыта тутуу ыарахан сылларыгар, кэлин үп-харчы ыарахан кэмнэригэр Николай Ефимович Чөркөөх эрэ музейын буолбакка, улуус бары музейдарыгар көмөлөһөн, памятниктарын көрөн-истэн, наада буоллаҕына өрө тардан, ремоннаан, реставрациялаан кэллэ. Бу манна барытыгар дьону-сэргэни, кыраайы үөрэтээччилэри көҕүлээн, көмөлөһүннэрэн, этэргэ дылы “общественноһы” өрө туруоран кэллэ.
Николай Ефимович саҥаны киллэрэ сатыыр сэбиэдиссэй буолар. Табаарыһыныын биллилээх фотожурналист П.С. Оконешниковтыын Волгоградынан, сэрии буолбут куораттарынан экспонат хомуйа командировкаҕа сылдьыбыттара, хорсун быһыы символа буолбут Мамаев кургаҥҥа сылдьыбыттара, аатырбыт артиллерист Г.Д. Протодьяконовка анаммыт экспозицияны, материалларын көрбүттэрэ, музей үлэһиттэрин кытта көрсүбүттэрэ. Ити курдук Николай Ефимович ханна да сырыттар хайаан да туһалааҕы, солуну оҥоро, тэрийэ сылдьар үгүстээх.
Эдэр эрдэҕиттэн комсомолга, партияҕа үлэлээбит буолан, Бастакы Президеммитин Е.А. Борисовы кытта санаа үллэстэр, атах тэпсэн олорон кэпсэтэр буолан, үгүс боппуруостары быһааттарара, сүбэ-ама да буолара. Билигин да кэскиллээх боппуруостары туруорса, көтөҕө сылдьар.
Бу ыарахан кэмнэргэ сэтинньи 21 к. Николай Ефимович комсомол доҕорум, култуура эйгэтигэр, музейга өр сылларга бииргэ, биир санаанан үлэлээбит ытыктыыр доҕорум 75 сааһын томточчу туолар. Бу өрөгөйдөөх үбүлүөйгүнэн тус бэйэм ааппыттан, Саха музейын иллээх коллективын аатыттан истиҥник эҕэрдэлиибит, уһун, чэгиэн-чэбдик, чөл, айамньылаах олоҕу баҕарабыт! Алгыс баһа сыаланын!
Ытык кырдьаҕаспыт Дмитрий Кононович Сивцев-Суорун Омоллоон сырдык кэриэстэрин олоххо киллэриигэ сүҥкэн үлэни толорон кэллэ, кини аатын чиэстээхтик күөрэччи тута сылдьар.
Үрдүк ситиһиилэри баҕарабыт!

Е.С. Шишигин,
Саха музейын сүрүн научнай үлэһитэ,
Россия музейдарын Союһун Президиумун Бочуоттаах чилиэнэ,
РФ, СР култуураларын үтүөлээх үлэһитэ,
Духуобунас Академиятын Бочуоттаах Академига,
Таатта улууһун Бочуоттаах Гражданина